Studium wykonalności

Autor 17 maja 2019 aktualności
Lista zagadnień składających się na studium wykonalności

Co to jest Studium Wykonalności?

Studium Wykonalności to zwięzły dokument analityczny przedstawiający możliwe sposoby osiągnięcia celu projektu przy jednoczesnym pokazaniu konsekwencji (kosztów, ryzyka) związanego z realizacją projektu.

W projektach o dotacje unijne w niektórych konkursach wymagane jest studium wykonalności. Zazwyczaj jest to w sytuacji starania się o znaczne środki finansowe, gdzie ważne jest przed przystąpieniem do realizacji projektu porównanie jakie są możliwe sposoby korzyści i koszty realizacji. W definicji studium wykonalności zamieszczonej np na stronach POIG czytamy:

Studium przeprowadzone w fazie formułowania projektu, weryfikujące, czy dany projekt ma dobre podstawy do realizacji i czy odpowiada potrzebom przewidywanych beneficjentów.Studium powinno stanowić plan projektu. Muszą w nim zostać określone i krytycznie przeanalizowane wszystkie szczegóły operacyjne jego wdrażania, a więc uwarunkowania handlowe, techniczne, finansowe, ekonomiczne, instytucjonalne, społeczno-kulturowe oraz związane ze środowiskiem naturalnym.Studium wykonalności pozwala na określenie rentowności finansowej i ekonomicznej, a w rezultacie tworzy jasne uzasadnienie celu realizacji projektu.

Wytyczne dotyczące pisania Studium Wykonalności

Studium wykonalności powinno być zgodne z:

  • Wytycznymi Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju z dnia 18 marca 2015 r. w zakresie zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód i projektów hybrydowych na lata 2014-2020 (MIiR/H/2014- 2020/7(01)03/2015);
  • Przewodnikiem do analizy kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych (Guide to Cost-benefit Analysis of Investment Project – Economic appraisal tool for Cohesion Policy 2014-2020) Komisji Europejskiej z grudnia 2014 r.

Dodatkowo, szczegółowe wymagania dotyczące studium wykonalności przedstawiane są każdorazowo przez jednostkę finansującą. Przykładowo wytyczne przedstawiające sposób przygotowania Studium Wykonalności dla projektów planowanych do realizacji przy wsparciu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020 (RPO WP 2014-2020).

Studium Wykonalności stanowi załącznik do Wniosku o dofinansowanie projektu. Studium Wykonalności będzie wymagane przede wszystkim dla infrastrukturalnych projektów wspieranych w formie dotacji, podczas gdy dla innych typów projektów objętych wsparciem w ramach RPO WM 2014-2020 (lub innego programu) może być wymagany inny, specyficzny rodzaj dokumentu uzasadniającego jego realizację (np. Biznes Plan).

Wzór Studium Wykonalności

Zapoznając się z w/w wytycznymi dowiemy się, że nie ma jednolitego wzoru Studium Wykonalności. Ważne jest aby dokument był zgodny z wytycznymi. Niemniej w niektórych dokumentach znajdują się przykładowe rozdziały, które powinny znaleźć się w studium.

Struktura Studium Wykonalności 

  1. Wstępna analiza projektu
  2. Wnioski
  3. Definicja celów projektu
  4. Identyfikacja projektu
  5. Analiza wykonalności, analiza popytu oraz analiza opcji
  6. Analiza finansowa
  7. Analiza kosztów i korzyści (ekonomiczna)
  8. Analiza wrażliwości i ryzyka (tylko dla dużych projektów)
  9. Analiza instytucjonalna w tym trwałość projektu
  10. Analizy specyficzne dla danego rodzaju projektu/sektora
  11. Pomoc publiczna
  12. Analiza oddziaływania na środowisko

Takie podejście (brak formalnego wzoru) wydaje się być racjonalne. Dość szczegółowe wytyczne opisują problemy które powinny być poruszone w studium, z drugiej strony daje to możliwość przedstawienie danego pomysłu stosując własną strukturę – najbardziej dopasowaną do realizowanego projektu.

Na jakim etapie starania się o dotację należy pomyśleć o przygotowywaniu Studium Wykonalności?

Jak widać ze struktury studium wykonalności to dość rozległy dokument. Jego objętość może przekraczać nawet 100 stron A4. Do jego przygotowania konieczne jest zebranie szeregu informacji, opracowań i dokumentów finansowych, technicznych czy strategicznych. Ważne jest aby odpowiednio wcześniej przystąpić do przygotowywania studium aby opracowany dokument miał wymaganą zawartość i jakość. Na przygotowanie dokumentu warto zarezerwować ok 6-8 tygodni. W szczególnych przypadkach gdy projekt jest dobrze zdefiniowany czas przygotowania może być mniejszy.

Mimo, że studium jest formalnym wymaganiem przy staraniu się o dotację to warto ten dokument wykorzystać aby obiektywnie stwierdzić czy planowana inwestycja jest rzeczywiście najkorzystniejsza ekonomicznie.

Nierzadko w trakcie przygotowywania studium i badania różnych aspektów projektu zdarza się, że dochodzi do zmian w założeniach czy sposobie realizacji projektu! Wtedy możemy powiedzieć, że studium spełnia swoją podstawową rolę, czyli jest powodem do przedyskutowania ważnych założeń projektu i przyczynia się do wybrania najlepszej z punktu widzenia inwestora opcji.

Jak przygotować Studium Wykonalności

Przy odrobinie doświadczenia oraz dużej determinacji można samodzielnie przygotować studium wykonalności. Do tego potrzebne będzie dokładne przeanalizowanie wytycznych Ministerstwa Infrastruktury oraz z Przewodnika do analizy kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych.

Na analizę tych dokumentów należy zarezerwować sobie trochę czasu, gdyż są dość obszerne (zawierają po kilkaset stron). Po zapoznaniu się z ogólnymi wytycznymi należy zapoznać się z dokumentacją konkursową, która zwykle w bardziej szczegółowy sposób określa dodatkowe wymagania na informacje, które powinny znaleźć się w opracowaniu. Warto także postępować zgodnie z ogólnymi zasadami pisania wniosków unijnych.

Studium wykonalności jest dość obszernym i specyficznym dokumentem. Warto rozważyć opcję zlecenia przygotowania tego dokumentu ekspertom oszczędzając czas a zyskując analizę całości projektu przez osobę niezwiązaną z prowadzoną inwestycją.